Class 10 Sanskrit Chapter 2 Solutions

Class 10 Sanskrit Chapter 2 बुद्धिर्बलवती सदा Solutions | NCERT Shemushi Book Question Answrs & Solutions

 Looking for Class 10 Sanskrit Chapter 2 Solutions? This page provides complete and easy-to-understand study material for students preparing for their Class 10 Sanskrit exams and board examinations. Here, students can find chapter-wise Sanskrit solutions, important question answers, grammar exercises, and revision notes in a simple and student-friendly format.

Our Class 10 Sanskrit Chapter 2 question answers are prepared to help students understand the lesson clearly and complete their textbook exercises with confidence. The solutions include answers to important questions, translation-based questions, and other important exercises related to the chapter.

Whether you are searching for Class 10 Sanskrit Chapter 2 solutions, Class 10 Sanskrit Chapter 2 question answers, Sanskrit Chapter 4 notes, Sanskrit exercise solutions or exam preparation material, this page can be a useful study resource.

Students can use these solutions for homework, classroom revision, self-study, unit tests, periodic tests, and board exam preparation. The content is presented in a clear format so that students can quickly find the answers they need and revise important concepts before examinations.

This Class X Sanskrit Chapter 2 Solutions page is especially useful for students who want chapter-wise study material in one place. Read the complete solutions, practise the exercises, and revise the important questions regularly for better preparation.

Class 10 Sanskrit Chapter 2 Solutions बुद्धिर्बलवती सदा 

Class X Sanskrit Chapter 2 Solutions 

पाठः बुद्धिर्बलवती सदा 

1. एकपदेन उत्तरं लिखत -

(क) बुद्धिमती कुत्र व्याघ्रं ददर्श ?

(ख) भामिनी कया विमुक्ता ?

(ग) सर्वदा सर्वकार्येषु का बलवती ?

(घ) व्याघ्रः कस्मात् बिभेति ?

(ङ) प्रत्युत्पन्नमतिः बुद्धिमती किम् आक्षिपन्ती उवाच ?

उत्तरम् :

(क) गहनकानने।  

(ख) निजबद्धया। 

(ग) बुद्धिः। 

(घ) मानुष्यात् 

(ङ) जम्बुकम्। 

2. अधोलिखितानां प्रश्नानाम उत्तराणि संस्कृतभाषया लिखत - 

(क) बुद्धिमती केन उपेता पितुर्गृहम प्रति चलिता ?

(ख) व्याघ्रः किं विचार्य पलायितः ?  

(ग) लोके महतो भयात् कः मुच्यते ?

(घ) जम्बुकः किं वदन व्याघ्रस्य उपहासं करोति ?

(ङ) बुद्धिमती शृगालं किम् उक्तवती ?

उत्तरम् :

(क) बुद्धिमती पुत्रद्वयोपेता पितृर्गृहम प्रति चतिता। 

(ख) 'इयं काचित व्याघ्रमारी' इति विचार्य व्याघ्रः पलायति। 

(ग) लोके महतो भयात बुद्धिमान मुच्यते। 

(घ) यत मानुषादपि विभेती इति वदन जम्बुकः व्याघ्रस्य उपहासं करोति।  

(ङ) रे रे धूर्त! त्वया मह्यम पुरा व्याघ्रत्रयं दत्तं। विश्वास्य अपि अद्य एकम् आनीय कथं यासि इति अधुना वद इति  उक्तवती। 

3. स्थूलपदमाधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत -

(क) तत्र राजसिंहो नाम राजपुत्रः वसति स्म। 

(ख) बुद्धिमती चपेटया पुत्रौ प्रहृतवती।  

(ग) व्याघ्रं दृष्ट्वा धूर्तः शृगालः अवदत। 

(घ) त्वं मानुषात् बिभेषि। 

(ङ) पुरा त्वया मह्यं व्याघ्रत्रयं दत्तं।  

उत्तरम् :

(क) तत्र कः नाम राजपुत्रः वसति स्म ? 

(ख) बुद्धिमती कया पुत्रौ प्रहृतवती ?

(ग) कम् दृष्ट्वा धूर्तः शृगालः अवदत ?

(घ) त्वं कस्मात् बिभेषि ?

(ङ) पुरा त्वया कस्मै व्याघ्रत्रयं दत्तं ? 

4. अधोलिखितानि वाक्यानि घटनाक्रमानुसारेण योजयत- 

(क) व्याघ्रः व्याघ्रमारी इयमिति मत्वा पलायितः।   

(ख) प्रत्युत्पन्नमतिः सा शृगालं आक्षिपन्ती उवाच।  

(ग) जम्बुककृतोत्साहः व्याघ्रः पुनः काननं आगच्छत।  

(घ) मार्गे सा एकं व्याघ्रम् अपश्यत्। 

(ङ) व्याघ्रं दृष्ट्वा सा पुत्रौ ताडयन्ती उवाच-अधुना एकमेव व्याघ्रं विभज्य भुज्यतां। 

(च) बुद्धिमती पुत्रद्वयेन उपेता पितुर्गृहं प्रति चलिता। 

(छ) 'त्वं व्याघ्रत्रयम आनेतुं' प्रतिज्ञाय एकमेव आनीतवान। 

(ज) गलबद्धशृगालकः व्याघ्रः पुनः पलायितः। 

उत्तरम् :

(क) बुद्धिमती पुत्रद्वयेन उपेता पितुर्गृहं प्रति चलिता। 

(ख) मार्गे सा एकं व्याघ्रम् अपश्यत्। 

(ग) व्याघ्रं दृष्ट्वा सा पुत्रौ ताडयन्ती उवाच-अधुना एकमेव व्याघ्रं विभज्य भुज्यतां। 

(घ) व्याघ्रः व्याघ्रमारी इयमिति मत्वा पलायितः।   

(ङ) जम्बुककृतोत्साहः व्याघ्रः पुनः काननं आगच्छत्। 

(च) प्रत्युत्पन्नमतिः सा शृगालं आक्षिपन्ती उवाच।  

(छ) 'त्वं व्याघ्रत्रयम् आनेतुं' प्रतिज्ञाय एकमेव आनीतवान। 

(ज) गलबद्ध शृगालकः व्याघ्रः पुनः पलायितः। 

5. सन्धि/सन्धिविच्छेदं वा कुरुत -     

(क) पितुर्गृहम् - __________ + _________

(ख) एकैकः - ___________ + _________ 

(ग) __________ -  अन्यः + अपि 

(घ) _________- इति + उक्त्वा 

(ङ) _________- यत्र + आस्ते 

उत्तरम् :

(क) पितुर्गृहम् - पितुः + गृहम।  

(ख) एकैकः - एक + एकः। 

(ग) अन्योSपि  -  अन्यः + अपि 

(घ) इत्युक्त्वा - इति + उक्त्वा 

(ङ) यत्रास्ते - यत्र + आस्ते 

6. अधोलिखितानां पदानाम अर्थम् कोष्ठकात चित्वा लिखत -  

(क) ददर्श - (दर्शितवान, दृष्टवान)  

(ख) जगाद - ( अकथयत, अगच्छत)

(ग) ययौ - (याचितवान, गतवान) 

(घ) अत्तुम - (खातितुम, आविष्कर्तुम) 

(ङ) मुच्यते - (मुक्तो भवति, मग्नो भवति)

(च) ईक्षते - (पश्यति, इच्छति)

उत्तरम् :

(क)  दृष्टवान। 

(ख) अकथयत। 

(ग) गतवान।  

(घ) खातितुम। 

(ङ) मुक्तो भवति। 

(च) पश्यति। 

7. (अ) पाठात चित्वा पर्यायपदं लिखत - 

(क) वनम् - _____

(ख) शृगालः - _________

(ग) शीघ्रम् - _______

(घ) पत्नी - ______

(ङ) गच्छसि - ________

उत्तरम् :

(क) वनम् - काननं। 

(ख) शृगालः - जम्बुक। 

(ग) शीघ्रम् - सत्वरं।

(घ) पत्नी - भार्या। 

(ङ) गच्छसि - यासि। 

(आ) पाठात चित्वा विपरीतार्थकं पदं लिखत -

(क) प्रथमः - ________

(ख) उक्त्वा - ________ 

(ग) अधुना - ________

(घ) अवेला - ________

(ङ) बुद्धिहीना - _______

उत्तरम् :

(क) प्रथमः - द्वितीयः। 

(ख) उक्त्वा - श्रुत्वा। 

(ग) अधुना - पश्चात्। 

(घ) अवेला - वेला। 

(ङ) बुद्धिहीना - बुद्धिमती। 

Keywords: Class 10 Sanskrit, Sanskrit Chapter 2, Class 10 Sanskrit Solutions, Sanskrit Question Answers, Class 10 Sanskrit Notes, Sanskrit Exercise Answers, Sanskrit Chapter 2 Solutions, Class 10 Study Material, Sanskrit Exam Preparation, Class 10 Sanskrit Shemushi Chapter 2,Class X Sanskrit Shemushi Chapter 2