Sanskrit Poetics & Heritage GK Bank: 100 Solved Questions

काव्यशास्त्र, प्राचीनविज्ञान एवं ध्येयवाक्य: Top 100 Sanskrit GK with Answers

Introduction:

Prepare for the technical, aesthetic, and contemporary sections of Sanskrit competitive examinations with this curated bank of the Top 100 GK Questions on Poetics, Ancient Sciences, Modern Sanskrit, and Trivia. Tailored specifically for aspirants of UGC-NET (Sanskrit Codes 25 & 73), State TETs, DSSSB, and school lecturer (TGT/PGT) tests, this high-yield revision resource covers crucial non-epic domains. Review key concepts from classical Kavyashastra (Rasa, Dhvani, Alankara, and dramaturgy), ancient scientific and mathematical milestones (Charaka, Sushruta, Aryabhata, and Bhaskara), Sanskrit national mottos of premier Indian institutions, and contemporary milestones including Sanskrit journalism and
UNESCO heritage recognitions.

काव्यशास्त्रम् (Poetics & Aesthetics) (Q1–Q35)

1. काव्यशास्त्रे रससिद्धान्तस्य मूलप्रवर्तकः कः आचार्यः मन्यते?
उत्तरम्: भरतमुनिः (नाट्यशास्त्रस्य प्रणेता)।

2. भरतमुनेः सुप्रसिद्धं रससूत्रं किम् अस्ति?
उत्तरम्: "विभावानुभावव्यभिचारिसंयोगाद्रसनिष्पत्तिः" (नाट्यशास्त्रे षष्ठाध्याये)।

3. नाट्यशास्त्रे भरतमुनिना कति रसाः स्वीकृताः?
उत्तरम्: अष्टौ (८) रसाः (शृङ्गार-हास्य-करुण-रौद्र-वीर-भयानक-बीभत्स-अद्भुताः; शान्तरसः पश्चात् स्वीकृतः)।

4. रससूत्रस्य चत्वारः प्रसिद्धाः व्याख्यातारः तेषां वादाश्च के?
उत्तरम्:
भट्टलोल्लटः — उत्पत्तिवादः (आरोपवादः)
श्रीशङ्कुकः — अनुमितिवादः (चित्रतुरगन्यायः)
भट्टनायकः — भुक्तिवादः (भोगवादः)
अभिनवगुप्तः — अभिव्यक्तिवादः

5. 'काव्यालङ्कार' इति ग्रन्थस्य रचयिता कः, कस्य सम्प्रदायस्य सः जनकः?
उत्तरम्: आचार्यभामहः (षष्ठशतके); अलङ्कारसम्प्रदायस्य जनकः।

6. "शब्दार्थौ सहितौ काव्यम्" इति काव्यलक्षणं कस्य विदुषः?
उत्तरम्: आचार्यभामहस्य।

7. 'काव्यादर्श' ग्रन्थस्य रचयिता कः, अत्र कति परिच्छेदाः सन्ति?
उत्तरम्: आचार्यदण्डी; अत्र चत्वारः परिच्छेदाः सन्ति।

8. रीतिसम्प्रदायस्य प्रतिष्ठापकः कः, तस्य प्रसिद्धं सूत्रं किम्?
उत्तरम्: आचार्यवामनः ('काव्यालङ्कारसूत्रवृत्तिः'); "रीतिरात्मा काव्यस्य" (१.२.६)।

9. आचार्यवामनेन कति गुणाः स्वीकृताः?
उत्तरम्: विंशतिः (२०) गुणाः — दश शब्दगुणाः, दश अर्थगुणाः।

10. ध्वनिसम्प्रदायस्य प्रतिष्ठापकाचार्यः कः, तस्य ग्रन्थः कः?
उत्तरम्: आनन्दवर्धनः (नवमशतके); 'ध्वन्यालोकः' (चत्वारः उद्योताः)।

11. "काव्यस्यात्मा ध्वनिः" इति कस्य आचार्यस्य सिद्धान्तः?
उत्तरम्: आनन्दवर्धनाचार्यस्य।

12.'ध्वन्यालोकलोचन' इति सुप्रसिद्धा टीका केन प्रणीता?
उत्तरम्: आचार्य-अभिनवगुप्तेन।

13. वक्रोक्तिसम्प्रदायस्य संस्थापकः कः, तस्य ग्रन्थस्य नाम किम्?
उत्तरम्: आचार्यकुन्तकः; 'वक्रोक्तिजीवितम्' (चत्वारः उन्मेषाः)।

14. "वक्रोक्तिः काव्यजीवितम्" इति केन उद्घोषितम्?
उत्तरम्: आचार्यकुन्तकेन।

15. "औचित्यं रससिद्धस्य स्थिरं काव्यस्य जीवितम्" इति कस्य वचनम्?
उत्तरम्: आचार्यक्षेमेन्द्रस्य।

16. 'काव्यप्रकाश' इति ग्रन्थस्य प्रणेता कः, अत्र कति उल्लासाः सन्ति?
उत्तरम्: आचार्यमम्मटः; अत्र दश (१०) उल्लासाः सन्ति।

17. "तद्दोषौ शब्दार्थौ सगुणावनलङ्कृती पुनः क्वापि" इति काव्यलक्षणं कस्य?
उत्तरम्: आचार्यमम्मटस्य।

18. 'साहित्यदर्पण' ग्रन्थस्य रचयिता कः, अत्र कति परिच्छेदाः सन्ति?
उत्तरम्: कविराज-विश्वनाथः; अत्र दश (१०) परिच्छेदाः सन्ति।

19. "वाक्यं रसात्मकं काव्यम्" इति प्रसिद्धं काव्यलक्षणं केन दत्तम्?
उत्तरम्: कविराज-विश्वनाथेन ('साहित्यदर्पणे')।

20. 'रसगङ्गाधर' ग्रन्थस्य प्रणेता कः, सः कस्य मुघलशासकस्य समकालिकः आसीत्?
उत्तरम्: पण्डितराज-जगन्नाथः; शाहजहाँ-शासकस्य समकालिकः।

21. "रमणीयार्थप्रतिपादकः शब्दः काव्यम्" इति काव्यलक्षणं केन प्रतिपादितम्?
उत्तरम्: पण्डितराज-जगन्नाथेन।

22. ध्वनिसिद्धान्तस्य खण्डनार्थं 'व्यक्तिविवेक' ग्रन्थं कः अरचयत्?
उत्तरम्: आचार्य-महिमभट्टः।

23. काव्यशास्त्रे शब्दस्य कति वृत्तयः (शक्तयः) स्वीक्रियन्ते?
उत्तरम्: तिस्रः शक्तयः — अभिधा, लक्षणा, व्यञ्जना च।

24. नाट्यशास्त्रसम्बद्धस्य 'दशरूपक' ग्रन्थस्य रचयिता कः?
उत्तरम्: आचार्यधनञ्जयः (अस्य टीका 'अवलोकः' धनिकेन रचिता)।

25. भरतमुनिमते नाट्यशास्त्रे कति भावाः (Total Bhavas) परिगणिताः?
उत्तरम्: एकोनपञ्चाशत् (४९) भावाः — ८ स्थायिभावाः, ३३ व्यभिचारिभावाः, ८ सात्त्विकभावाः।

26. 'अलङ्कारसर्वस्व' ग्रन्थस्य रचयिता कः?
उत्तरम्: राजानकरुय्यकः।

27. दशमयूखात्मकस्य 'चन्द्रालोक' ग्रन्थस्य रचयिता कः?
उत्तरम्: पीयूषवर्ष-जयदेवः।

28. शतविधानाम् अलङ्काराणां विवेचकस्य 'कुवलयानन्द' ग्रन्थस्य कर्ता कः?
उत्तरम्: अप्पय्यदीक्षितः।

29. भरतमुनेः मते नाट्यमञ्चे कतिविधः अभिनयः भवति?
उत्तरम्: चतुर्विधः — आङ्गिकः, वाचिकः, आहार्यः, सात्त्विकश्च।

30. नाट्यशास्त्रस्य सर्वमान्या दार्शनिकी टीका का, कश्चास्याः रचयिता?
उत्तरम्: 'अभिनवभारती'; रचयिता अभिनवगुप्तः।

31. काव्यशास्त्रे नव रसानाम् आधारेण स्थायिभावाः कति सन्ति?
उत्तरम्: नव (९) — रतिः, हासः, शोकः, क्रोधः, उत्साहः, भयम्, जुगुप्सा, विस्मयः, निर्वेदः (शमः) च।

32. कविशिक्षायाः प्रामाणिकः ग्रन्थः 'काव्यमीमांसा' केन विरचितः?
उत्तरम्: राजशेखरेण।

33. रसनिष्पत्तौ 'साधारणीकरण' व्यापारस्य प्रथमं प्रतिपादकः कः आचार्यः?
उत्तरम्: भट्टनायकः।

34. 'सरस्वतीकण्ठाभरणम्' तथा 'शृङ्गारप्रकाशः' कस्य प्रसिद्धस्य राज्ञः काव्यशास्त्रीये कृती?
उत्तरम्: महाराजभोजस्य (धारानरेशस्य)।

35. औचित्यसम्प्रदायस्य प्रवर्तकः कः, तस्य मौलिकः ग्रन्थः कः?
उत्तरम्: आचार्यक्षेमेन्द्रः; 'औचित्यविचारचर्चा'।

प्राचीनविज्ञानानि (Ancient Sciences & Technical Treatises) (Q36–Q70)

36. आयुर्वेदसाहित्ये 'बृहत्त्रयी' इति नाम्ना के त्रयः ग्रन्थाः प्रसिद्धाः?
उत्तरम्: चरकसंहिता, सुश्रुतसंहिता, अष्टाङ्गहृदयम् (अथवा अष्टाङ्गसंग्रहः) च।

37. आयुर्वेदस्य 'लघुत्रयी' इति नाम्ना के त्रयः ग्रन्थाः परिगणिताः?
उत्तरम्: माधवनिदानम् (रुग्विनिश्चयः), शार्ङ्गधरसंहिता, भावप्रकाशश्च।

38. कायचिकित्सायाः (Internal Medicine) मूर्धन्यः ग्रन्थः कः, अस्य मूलवक्ता संकलनकर्ता च कौ?
उत्तरम्: 'चरकसंहिता'; मूलवक्ता आत्रेयपुनर्वसुः, रचयिता अग्निवेशः, प्रतिसंस्कर्ता च महर्षिचरकः।

39. शल्यचिकित्सायाः (Surgery) जनकः कः, तस्य प्रसिद्धः ग्रन्थः कः?
उत्तरम्: महर्षिः सुश्रुतः; 'सुश्रुतसंहिता'।

40. प्लास्टिक-सर्जरी (Rhinoplasty) इत्यस्याः प्राथमिकं वर्णनं कस्मिन् ग्रन्थे उपलभ्यते?
उत्तरम्: सुश्रुतसंहितायाम्।

41. आयुर्वेदशास्त्रस्य आद्यप्रवर्तकः कः मन्यते?
उत्तरम्: ब्रह्मा (तस्मात् प्रजापतिः, अश्विनौ, इन्द्रः, धनवन्तरिः, भरद्वाजश्च प्राप्तवन्तः)।

42. 'अष्टाङ्गहृदयम्' ग्रन्थस्य रचयिता कः?
उत्तरम्: आचार्यवाग्भटः।

43. रोगनिदानस्य सर्वश्रेष्ठः ग्रन्थः 'रुग्विनिश्चयः' (माधवनिदानम्) केन प्रणीतः?
उत्तरम्: माधवाचार्येण (माधवकरेण)।

44. 'आर्यभटीयम्' ग्रन्थस्य रचयिता कः, अत्र कति पादाः सन्ति?
उत्तरम्: आर्यभटः (प्रथमः, ४९९ ख्रीष्टाब्दे); चत्वारः पादाः — गीतिकापादः, गणितपादः, कालक्रियापादः, गोलपादश्च।

45. पृथिव्याः स्वकीयाक्षभ्रमणं तथा सूर्यकेन्द्रितव्यवस्थायाः पूर्वाभासं प्रथमं कः प्रतिपादितवान्?
उत्तरम्: खगोलविद् आर्यभटः।

46. \pi (पाई) इत्यस्य मानं ६२८३२/२०००० (३.१४१६) इति परिशुद्धरूपेण केन निर्दिष्टम्?
उत्तरम्: आर्यभटेन।

47. 'पञ्चसिद्धान्तिका' तथा 'बृहत्संहिता' ग्रन्थयोः प्रणेता कः?
उत्तरम्: वराहमिहिरः।

48. पञ्चसिद्धान्तिकायां केषां पञ्चानां प्राचीन-ज्योतिषसिद्धान्तानां विवेचनम् अस्ति?
उत्तरम्: पौलिश-, रोमक-, वासिष्ठ-, सौर-, पैतामह-सिद्धान्तानाम्।

49. 'बृहज्जातकम्' कस्य विषयस्य प्रसिद्धः ग्रन्थः, कश्चास्य कर्ता?
उत्तरम्: फलितज्योतिषस्य; कर्ता वराहमिहिरः।

50. शून्यस्य (Zero) गणितीय-नियमानां प्रथमं प्रतिपादकः ग्रन्थः कः, कश्चास्य कर्ता?
उत्तरम्: 'ब्रह्मस्फुटसिद्धान्तः'; रचयिता ब्रह्मगुप्तः (६२८ ख्रीष्टाब्दे)।

51. 'सिद्धान्तशिरोमणि' ग्रन्थस्य रचयिता कः?
उत्तरम्: भास्कराचार्यः (भास्करः द्वितीयः, १११४ ख्रीष्टाब्दे)।

52. सिद्धान्तशिरोमणेः चत्वारः विभागाः के सन्ति?
उत्तरम्: १. लीलावती (पाटीगणितम्), २. बीजगणितम्, ३. ग्रहगणिताध्यायः, ४. गोलाध्यायः।

53. 'लीलावती' ग्रन्थः कस्य विषयस्य प्रसिद्धः ग्रन्थः?
उत्तरम्: अङ्कगणितस्य (Arithmetic)।

54. गुरुत्वाकर्षणसिद्धान्तस्य (Earth's Gravitational Force) पूर्वाभासं 'सिद्धान्तशिरोमणौ' कः अकरोत्?
उत्तरम्: भास्कराचार्यः ("आकृष्टिशक्तिश्च मही तया यत्... स्वशक्त्याकृष्टं पततीव भाति")।

55. द्वि-अङ्कीयपद्धतेः (Binary System) तथा 'मेरुप्रस्तारस्य' (Pascal's Triangle) प्रथमं वर्णनं कस्मिन् ग्रन्थे अस्ति?
उत्तरम्: पिङ्गलाचार्यस्य 'छन्दःशास्त्रे'।

56. 'शुल्बसूत्राणि' कस्य वेदाङ्गस्य भागः, अस्य मुख्यविषयः कः?
उत्तरम्: कल्पवेदाङ्गस्य (श्रौतसूत्रस्य); यज्ञवेदीनां निर्माणं तथा प्राचीन-रेखागणितम् (Geometry)।

57. पायथागोरस-प्रमेयस्य (Pythagorean Theorem) प्राचीनतमं सूत्रं कस्मिन् शुल्बसूत्रे उपलभ्यते?
उत्तरम्: 'बौधायन-शुल्बसूत्रे' ("दीर्घचतुरश्रस्याक्ष्णया रज्जुः...").

58. 'कौटिलीयम् अर्थशास्त्रम्' कति अधिकरणेषु, अध्यायेषु, श्लोकेषु च विभक्तम्?
उत्तरम्: १५ अधिकरणानि, १५० अध्यायाः, प्रायः ६,००० श्लोकाः।

59. कौटिल्येन प्रतिपादितः राज्यस्य 'सप्ताङ्गसिद्धान्तः' कः?
उत्तरम्: स्वामी, अमात्यः, जनपदम् (राष्ट्रम्), दुर्गम्, कोशः, दण्डः (बलम्), मित्रं च।

60. अर्थशास्त्रस्य तालपत्र-पाण्डुलिपिं १९०५ तमे वर्षे केन विदुषा अन्विष्य प्रकाशितम्?
उत्तरम्: महामहोपाध्याय-आर. शामशास्त्रिणा (R. Shamasastry).

61. 'कामसूत्रम्' ग्रन्थस्य प्रणेता कः?
उत्तरम्: महर्षिः वात्स्यायनः।

62. महर्षिवात्स्यायनेन कामसूत्रे कति कलाः निरूपिताः?
उत्तरम्: चतुःषष्टिः (६४) कलाः।

63. 'समराङ्गणसूत्रधारः' कस्य विषयस्य ग्रन्थः, कश्चास्य रचयिता?
उत्तरम्: वास्तुशास्त्रस्य तथा यन्त्रविज्ञानस्य; रचयिता महाराजभोजः।

64. प्राचीनभारतीय-शिल्पशास्त्रस्य मूर्तिकलायाश्च प्रामाणिकः ग्रन्थः कः?
उत्तरम्: 'मानसारः'।

65. प्राचीन-पादपविज्ञानस्य कृषिविज्ञानस्य च ग्रन्थः 'वृक्षायुर्वेदः' केन रचितः?
उत्तरम्: सुरपालेन।

66. कृषिविज्ञानस्य वृष्टेः च प्रामाणिकः ग्रन्थः 'कृषि-पराशरः' कस्य ऋषेः रचना?
उत्तरम्: महर्षेः पराशरस्य।

67. अश्वचिकित्सायाः प्राचीनतमः ग्रन्थः 'शालिहोत्रसंहिता' (अश्वशास्त्रम्) केन प्रणीतः?
उत्तरम्: ऋषिणा शालिहोत्रेण (अश्वचिकित्सायाः जनकः)।

68. हस्तिनां चिकित्सां प्रतिपादयतः 'हस्त्यायुर्वेद' (पालकाप्यसंहिता) ग्रन्थस्य कर्ता कः?
उत्तरम्: पालकाप्यमुनिः।

69. प्राचीन-रसायनशास्त्रस्य धातुविज्ञानस्य च प्रमुखः ग्रन्थः 'रसरत्नाकरः' केन विरचितः?
उत्तरम्: आचार्य-नागार्जुनेन।

70. विमाननिर्माणविद्यायाः ग्रन्थत्वेन प्रसिद्धं 'वैमानिकशास्त्रम्' केन महर्षिणा सम्बद्धम्?
उत्तरम्: महर्षि-भरद्वाजेन।

आधुनिकसंस्कृतम्, वृत्तपत्राणि संस्थानानि च (Modern Sanskrit & Institutions) (Q71–Q85)

71. १९७० तमाद् वर्षाद् निरन्तरं प्रकाश्यमानं भारतस्य एकमात्रं संस्कृत-दैनिकवृत्तपत्रं किम्?
उत्तरम्: 'सुधर्मा' (मैसूरुनगरात्; संस्थापकाः — के. एन्. वरदराज अय्यङ्गारः, संप्रति जयलक्ष्मी)।

72. संस्कृतस्य सम्भाषणान्दोलने प्रवृत्तायाः 'संस्कृतभारती' संस्थायाः मुख्यं ध्येयवाक्यं किम्?
उत्तरम्: "संस्कृतं भारतस्य जीवनम्" / "वदतु संस्कृतम्, जयतु संस्कृतम्"।

73. 'सम्भाषण-सन्देशः' इति लोकप्रिया संस्कृतमासिकपत्रिका कुतः प्रकाश्यते?
उत्तरम्: बेङ्गळूरुनगरात् (संस्कृतभारत्या)।

74. भारतसर्वकारेण स्थापितः प्रथमः केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयः कः?
उत्तरम्: केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयः (पूर्वतनं राष्ट्रियसंस्कृतसंस्थानम्, नवदेहली; स्थापना — १९७०)।

75. आन्ध्रप्रदेशे तिरुपतिनगरे स्थितस्य प्रसिद्धस्य संस्कृतविश्वविद्यालयस्य नाम किम्?
उत्तरम्: राष्ट्रियसंस्कृतविश्वविद्यालयः (National Sanskrit University, Tirupati).

76. नवदेहल्यां स्थितः अन्यः कः केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयः वर्तते?
उत्तरम्: श्रीलालबहादुरशास्त्री-राष्ट्रिय-संस्कृत-विश्वविद्यालयः।

77. 'कविकुलगुरु कालिदास संस्कृत विश्वविद्यालयः' महाराष्ट्रराज्ये कुत्र स्थापितः?
उत्तरम्: रामटेक-नगरे (नागपुरसमीपे, १९९७ तमे वर्षे)।

78. संस्कृतसाहित्यक्षेत्रे मौलिकरचनाभ्यः साहित्य-अकादमी-पुरस्कारः कस्माद् वर्षाद् दीयते?
उत्तरम्: १९५६ तमाद् वर्षात्।

79. साहित्य-अकादमी-पुरस्कारेण सम्मानितः प्रथमः ग्रन्थः कः, कश्चास्य प्रणेता?
उत्तरम्: 'हिस्ट्री ऑफ धर्मशास्त्र' (History of Dharmasastra); प्रणेता भारतरत्नं पाण्डुरङ्ग वामन काणे।

80. ज्ञानपीठ-पुरस्कारेण (Jnanpith Award) सम्मानितः प्रथमः संस्कृतविद्वान् कः?
उत्तरम्: प्रो. सत्यव्रतशास्त्री (२००६ तमे वर्षे; पश्चात् जगद्गुरु-रामभद्राचार्यः २०२३ तमे वर्षे)।

81. विश्वसंस्कृतदिनम् (World Sanskrit Day) प्रतिवर्षं कदा आयोज्यते?
उत्तरम्: श्रावणमासस्य पूर्णिमायां (रक्षाबन्धनपर्वणि)।

82. संस्कृतभाषायां निर्मितं प्रथमं चलच्चित्रं (Sanskrit Feature Film) किम्, कश्चास्य निर्देशकः?
उत्तरम्: 'आदिशङ्कराचार्यः' (१९८३ तमे वर्षे); निर्देशकः जी. वी. अय्यरः।

83. जी. वी. अय्यर-महोदयेन निर्मिता अन्या प्रसिद्धा संस्कृतचलच्चित्रा का?
उत्तरम्: 'भगवद्गीता' (१९९३ तमे वर्षे; राष्ट्रियचलच्चित्रपुरस्कारेण सम्भाविता)।

84. आकाशवाण्याः (All India Radio) राष्ट्रियप्रसारणेन संस्कृतवार्ताप्रसारणं कदा आरब्धम्?
उत्तरम्: १९७४ तमवर्षस्य जून-मासस्य ३० तमे दिनाङ्के।

85. दूरदर्शनेन (Doordarshan) 'वार्तावली' इति संस्कृतसाप्ताहिककार्यक्रमः कदा प्रारब्धः?
उत्तरम्: १९९४ तमवर्षस्य अगस्त-मासे।

विविधाः ज्ञानबिन्दवः, ध्येयवाक्यानि सांस्कृतिकतथ्यानि च (Trivia & Mottos) (Q86–Q100)

86. भारतसर्वकारस्य राजमुद्रायां (National Emblem) अङ्कितं ध्येयवाक्यं किम्, कुतश्च तत् स्वीकृतम्?
उत्तरम्: "सत्यमेव जयते" (मुण्डकोपनिषदः ३.१.६)।

87. भारतस्य सर्वोच्चन्यायालयस्य (Supreme Court of India) ध्येयवाक्यं किम्?
उत्तरम्: "यतो धर्मस्ततो जयः" (महाभारतात्)।

88. भारतीय-जीवनबीमा-निगमस्य (LIC) ध्येयवाक्यं किम्?
उत्तरम्: "योगक्षेमं वहाम्यहम्" (श्रीमद्भगवद्गीतायाः ९.२२)।

89. भारतीय-दूरदर्शनस्य (Doordarshan) ध्येयवाक्यं किम्?
उत्तरम्: "सत्यं शिवं सुन्दरम्"।

90. आकाशवाण्याः (All India Radio) ध्येयवाक्यं किम्?
उत्तरम्: "बहुजनहिताय बहुजनसुखाय" (ऋग्वेदात्/बौद्धवाङ्मयात्)।

91. भारतीयस्थलसेनायाः (Indian Army) ध्येयवाक्यं किम्?
उत्तरम्: "सेवा अस्माकं धर्मः" (Service Before Self).

92. भारतीयवायुसेनायाः (Indian Air Force) ध्येयवाक्यं किम्?
उत्तरम्: "नभःस्पृशं दीप्तम्" (श्रीमद्भगवद्गीतायाः ११.२४)।

93. भारतीयनौसेनायाः (Indian Navy) ध्येयवाक्यं किम्?
उत्तरम्: "शं नो वरुणः" (तैत्तिरीयोपनिषदः १.१.१)।

94. विश्वविद्यालय-अनुदान-आयोगस्य (UGC) ध्येयवाक्यं किम्?
उत्तरम्: "ज्ञान-विज्ञानं विमुक्तये"।

95. केन्द्रीय-माध्यमिक-शिक्षा-बोर्डस्य (CBSE) ध्येयवाक्यं किम्?
उत्तरम्: "असतो मा सद्गमय" (बृहदारण्यकोपनिषदः १.३.२८)।

96. कर्नाटकराज्यस्य शिवमोग्गा-जनपदे तुङ्गानदीतटे स्थितः कः ग्रामः गृहे गृहे संस्कृतभाषायै विश्वप्रसिद्धः?
उत्तरम्: मत्तूरु-ग्रामः (Mattur Village).

97. मध्यप्रदेशस्य नरसिंहपुरमण्डले कः ग्रामः संस्कृतग्रामत्वेन प्रसिद्धः?
उत्तरम्: मोहाद्-ग्रामः (तथैव राजगढ़मण्डले 'झिरी' ग्रामः)।

98. यूनेस्को (UNESCO) संस्थया विश्वस्य 'अमूर्तसांस्कृतिकधरोहरत्वेन' (Intangible Cultural Heritage) स्वीकृतं केरलीय-संस्कृतनाट्यं किम्?
उत्तरम्: 'कूडियाट्टम्' (Koodiyattam, २००१ तमे वर्षे)।

99. यूनेस्को-संस्थया २००३ तमे वर्षे कस्याः वाचिकपरम्परायाः संरक्षणं विश्वधरोहरत्वेन घोषितम्?
उत्तरम्: वैदिक-मन्त्रोच्चारण-परम्परायाः (Tradition of Vedic Chanting).

100. नासा (NASA) वैज्ञानिकेन रिक ब्रिग्स (Rick Briggs) महोदयेन १९८५ तमे वर्षे 'आर्टिफिशियल इन्टेलिजेंस' (AI) कृते का भाषा सर्वोत्तमा घोषिता?
उत्तरम्: संस्कृतभाषा (तस्य शोधालेखः — "Knowledge Representation in Sanskrit and Artificial Intelligence").